wizyta u lekarza

Badania profilaktyczne dla mężczyzn – czego trzeba się o nich dowiedzieć?

Badania profilaktyczne stanowią kluczowy element dbania o własne zdrowie. Wykonuje się je przed wystąpieniem konkretnych problemów zdrowotnych – pozwalają wykrywać groźne schorzenia i choroby na samym początku ich zaistnienia. Czego trzeba się koniecznie dowiedzieć na ich temat?

Czym są badania profilaktyczne?

Badania profilaktyczne to nieskomplikowane procedury diagnostyczne i badawcze. Mają one na celu identyfikację potencjalnych zagrożeń zdrowotnych oraz wczesne wykrywanie chorób w celu podjęcia skutecznej interwencji. Uznaje się je za integralną część opieki zdrowotnej.

Zapewniają wszystkim nieocenioną korzyść – umożliwiają identyfikację wszelkich problemów w ich wczesnym stadium (są wówczas podatniejsze na skuteczne leczenie). Obejmują różnorodne metody i testy:

  • laboratoryjne;
  • obrazowe;
  • fizyczne;
  • ankietowe.

Popularne są zwłaszcza badania:

  • krwi (np. w celu oceny poziomu cholesterolu);
  • cukru;
  • markerów zapalnych;
  • ciśnienia krwi;
  • przesiewowe;
  • prostaty;
  • układu pokarmowego (m.in. kolonoskopia i gastroskopia).

Należy zwrócić uwagę, że cechują się ponadto wartością edukacyjną – ułatwiają pacjentom zrozumienie swojego stanu zdrowia oraz świadome podejmowanie decyzji dotyczących prowadzonego stylu życia.

Aby były skuteczne, trzeba przeprowadzać je regularnie i systematycznie – eksperci zalecają wykonywanie tego działania nie rzadziej niż raz w roku. Osoby obciążone genetycznie znacznie skorzystają na zachowaniu większej częstotliwości.

W jakim wieku warto wykonywać badania profilaktyczne?

Kiedy mężczyźni powinni udać się na swoje pierwsze badania profilaktyczne? Wszystko zależy od kilku różnych czynników:

  • historii rodzinnej;
  • obecnych elementów ryzyka zdrowotnego (np. palenia papierosów lub spożywania alkoholu);
  • płci;
  • trybu życia;
  • ogólnego stanu zdrowia.

Przyjmuje się jednak, że regularne pomiary należy rozpocząć od 30. roku życia (w przypadku osób niewykazujących wcześniej żadnych problemów). Warto wykonywać je jednak niezależnie od wieku.

20-30 lat

Wczesną dorosłość uznaje się za dobrą okazję do przeprowadzania badań:

  • krwi (w celu oceny poziomu cholesterolu i glukozy);
  • ciśnienia krwi (np. nadciśnienie może okazać się objawem postępującej miażdżycy).

Osoby pełnoletnie mogą w ten sposób wyrobić w sobie cenny nawyk.

30-50 lat

Osoby w sile wieku muszą dołożyć do rutyny badania:

  • obrazowe (m.in. kolonoskopia i mammografia);
  • prostaty;
  • laboratoryjne (np. moczu).

Tak kompleksowa profilaktyka pomoże w wychwyceniu pierwszych chorób wpływających negatywnie na funkcjonowanie całego organizmu. Pozwoli ponadto dowiedzieć się o pojawieniu się wszelkich zmian nowotworowych.

Powyżej 60 lat

Osoby w jesieni życia muszą kontynuować wszystkie dotychczasowe badania profilaktyczne. Konieczne w ich przypadku będzie aktywne reagowanie na wszystkie nowe schorzenia, a dodatkowo egzaminowanie się pod kątem osteoporozy – choroba ta zwiększa ryzyko wystąpienia groźnych i bolesnych złamań kości.

Profilaktyka chorób serca i układu krążeniowego

Dla mężczyzn ważne będzie zadbanie o prawidłową profilaktykę chorób serca i układu krążeniowego – schorzenia tego rodzaju występują u nich 10 lat wcześniej niż u kobiet.

Pomocne będzie:

  • utrzymywanie zdrowej diety;
  • uprawianie sportu;
  • kontrola wagi;
  • ograniczenie spożycia alkoholu;
  • zarządzanie stresem.

Podczas wizyty u lekarza należy wykonać:

  • badania ciśnienia krwi i lipidowe;
  • elektrokardiogram (EKG);
  • holter EKG;
  • echokardiografię;
  • test na obecność cukru i markery zapalne.

Umożliwiają rozpoznanie groźnych chorób (np. wieńcowej i zakrzepowo-zatorowej) oraz pozwalają stwierdzić migotanie przedsionków (które dwukrotnie zwiększa szansę zawału mięśnia sercowego). To ponadto dobry sposób na rozpoznanie cukrzycy, która usztywnia i uszkadza naczynia krwionośne.

Badanie prostaty

Badanie prostaty (zwłaszcza DRE) pomaga we wczesnym wykrywaniu raka prostaty. Ponadto bywa przydatne w monitorowaniu innych schorzeń, tj. zapalenia i łagodnego przerostu (BPH). Przyczynia się do poprawy jakości życia mężczyzn – zwłaszcza w kontekście zachowania funkcji seksualnych i kontroli pęcherza moczowego.

Przeprowadza się je na kilka różnych sposobów. Popularne metody to:

  • per rectum;
  • analiza poziomu PSA we krwi;
  • biopsja.

Za objawy sugerujące konieczność wizyty u lekarza uznaje się przede wszystkim trudności w rozpoczęciu lub zakończeniu mikcji oraz ból w okolicy miednicy albo jąder. Warto również zwracać uwagę na zmiany natury seksualnej (problemy związane z osiągnięciem lub utrzymaniem erekcji).

Badanie ogólne moczu

Mocz bada się w celu wykrycia:

  • chorób nerek;
  • infekcji dróg moczowych;
  • cukrzycy;
  • innych schorzeń układu moczowego.

Robi się to poprzez analizę jego składu – szuka się przede wszystkim nadmiaru białka oraz glukozy i komórek krwi. To jeden z lepszych sposobów (bezinwazyjnych) na wstępne zapoznanie się ze stanem organizmu człowieka.

Podstawowe badania krwi (morfologia)

Morfologia krwi dostarcza istotnych informacji na temat jej zawartości. Sprawdza się ilość:

  • białych i czerwonych krwinek (również ich różnorodności);
  • hemoglobiny;
  • hematokrytu;
  • płytek.

To informacje istotne szczególnie w kontekście występujących chorób przewlekłych. Zwiększona ilość białych krwinek może wskazywać na obecność infekcji lub stanu zapalnego.

Badanie to uznaje się za jedno z podstawowych – należy pamiętać, że wymaga nakłucia ręki.

Samobadanie – na czym polega?

Samobadanie polega na rutynowym analizowaniu swojego ciała w poszukiwaniu ewentualnych zmian. Szukać należy:

  • guzków;
  • zgrubień;
  • obrzęków;
  • bolesności;
  • przebarwień;
  • pieprzyków o nieregularnym kształcie;
  • owrzodzeń.

Trzeba koniecznie pamiętać o tym, że samobadanie nie zastępuje w żaden sposób regularnych wizyt lekarskich. Służy ono jedynie jako narzędzie pomocnicze; może zasugerować zainteresowanemu konieczność przedyskutowania zaobserwowanych czynników z wykwalifikowanym do tego specjalistą.

Każdy mężczyzna powinien o siebie dbać – nie tylko pod względem własnego wyglądu, ale również zdrowia. Na czynności tej skorzystają wszyscy (a zwłaszcza rodzina).