Długo stać trzeba m.in. w trakcie niektórych – zwykle szczególnie ważnych – uroczystości, a także podczas np. podczas wykonywania niektórych obowiązków pracowniczych. Chociaż to naturalna czynność, może wywoływać ona wiele bólu i sprawiać znaczny dyskomfort. Dlaczego tak się dzieje? Czego koniecznie warto dowiedzieć się na ten temat?
Długie stanie – przyczyna bólu sama w sobie
Długie stanie może – ale wcale nie musi – prowadzić do szeregu problemów zdrowotnych. Co dokładnie sprawia, że bycie wyprostowanym od kilkunastu do kilkudziesięciu minut powoduje znaczny dyskomfort fizyczny? Wiele rzeczy naraz.
Przede wszystkim należy mieć świadomość tego, że długie stanie naraża kręgosłup na większe obciążenie w jego dolnych częściach. To przyczynia się bezpośrednio do kompresji dysków międzykręgowych, a kompresowanie tych struktur prowadzi do ich szybszego zużycia – co może być boleśnie odczuwane. Na tym nie koniec. Problem ten staje się znacznie gorszy w przypadku, w którym osoby stojące zachowują nieprawidłową postawę ciała; zwiększa to nacisk na określone partie pleców, niekoniecznie te właściwe.
Stanie przez długi okres wpływa także negatywnie na krążenie krwi w organizmie. W wyprostowanym ciele ma ona utrudniony powrót do serca – musi ona pokonywać grawitację. W starszych organizmach może powodować to jej zastoje w kończynach dolnych, a zjawisko to powoduje m.in. obrzęki i uczucie ciężkości nóg oraz znaczny ból cielesny. W niektórych przypadkach staje się to przyczyną tzw. żylaków.
Oczywiście, w trakcie stania przemęczeniu mogą ulegać wszystkie mięśnie posturalne, m.in. pleców, nóg oraz brzucha. Wzmożone napięcie powoduje uczucie sztywności i bólu, zwłaszcza podczas zachowywania nieprawidłowych postaw ciała (np. ze względu na różnice w wysokościach obu ramion). Dobrym pomysłem wydaje się więc regularne regenerowanie muskułów po każdym dłuższym byciu wyprostowanym, a niezastosowanie się do tego zalecenia bywa przyczyną zaistnienia przewlekłych dolegliwości bólowych.
Zapominać nie można o czynnikach indywidualnych, mogących wpływać na nasilanie się bólu podczas stania. Należą do nich:
- masa ciała;
- wszelkie urazy;
- schorzenia kręgosłupa;
- kondycja fizyczna.
Przykładowo, osoby z nadwagą są narażone na większy ból, ponieważ dodatkowa masa ciała znacznie zwiększa obciążenie kręgosłupa i stawów.
Nadmierny ból kręgosłupa i nóg podczas stania – czy da się mu przeciwdziałać?
Czy osoby skazane na długie stanie – np. ze względów służbowych – muszą po prostu pogodzić się z tym, że ich ciało będzie sprawiać im ból? Niekoniecznie. Istnieją pewne sposoby aktywnego przeciwdziałania występowaniu dyskomfortu.
Rozpocząć należy od dostosowania stanowiska pracy. Praca na stojąco powinna uwzględniać ergonomiczne zasady, m.in. wysokość blatu roboczego powinna zostać dopasowana do wzrostu pracownika, aby unikał on nadmiernego pochylania ciała. Warto rozważyć również stosowanie tzw. mat antyzmęczeniowych, redukujących nacisk na stopy i stawy, znacznie polepszających odczucia podczas bycia wyprostowanym.
Oprócz dostosowania samego stanowiska pracy, nieocenioną rolę w zapobieganiu dolegliwościom bólowym odgrywają regularne przerwy. Nawet krótkie chwile odpoczynku np. na kilka minut, w trakcie których można usiąść, znacznie zmniejszają napięcie mięśniowe i poprawiają krążenie krwi w organizmie. Dobrym pomysłem wydaje się wdrożenie ich co godzinę lub dwie.
W profilaktyce bólu kręgosłupa i nóg, związanego stricte z długotrwałym staniem, kluczowa jest regularna aktywność fizyczna. Ćwiczenia wzmacniające mięśnie pleców, brzucha i kończyn dolnych pomagają w utrzymywaniu prawidłowych postaw ciała oraz przyczyniają się tym samym do znacznego zredukowania obciążeń kręgosłupa; wystarczy trenować cokolwiek (np. bieganie) raz lub dwa razy w tygodniu.
Ostatni istotny element zapobiegania bólom kręgosłupa i nóg stanowi noszenie odpowiedniego obuwia. Buty powinny być dobrze dopasowane oraz zapewniać odpowiednie wsparcie dla stóp – zwłaszcza odpowiednie będą wszystkie modele charakteryzujące się miękką podeszwą (alternatywnie, zainteresowani tematem mogą zdecydować się na umieszczenie wkładek ortopedycznych wewnątrz cholewek).
Wzmożone napięcie mięśniowe po długim staniu – warto rozciągnąć całe ciało
Aby walczyć z bólem ciała po długi staniu – lub też mu zapobiegać – dobrym pomysłem wydaje się regularne rozciąganie mięśni ciała. To pomaga łagodzić wszelkie napięcia oraz poprawia krążenie krwi.
Jak się rozciągać? Przykładowo, żeby zrobić to w łydkach, trzeba stanąć w odległości ok. 1 m od ściany, oprzeć o nią dłonie na wysokości ramion, zrobić krok do tyłu jedną nogą (utrzymując pietę na podłodze), a potem pochylić się do przodu, cały czas utrzymując prostą nogę. Trzeba wytrzymać tak od 20 do 30 sekund i urządzić sobie tego np. łącznie 5 serii. Mobilność w plecach da się zwiększyć m.in. poprzez pochylenie się w pasie ku stopom.
Aby osiągnąć odpowiednie rezultaty, rozciągać należy się nawet kilka razy dziennie, np. rano i wieczorem. To ważne, żeby nie wykonywać gwałtownych ruchów w trakcie, m.in. popularnego pulsowania, bo wszelkie ćwiczenia mobilnościowe tego typu powinny być przeprowadzane delikatnie oraz w kontrolowany sposób.
Kiedy należy zgłosić się do lekarza? Niepokojące symptomy
Kiedy ból odczuwany podczas stania koniecznie należy uznać za wysoce alarmujący? W kilku konkretnych przypadkach. Mianowicie, do lekarza należy udać się po zaobserwowaniu:
- ciągłego i nasilającego się dyskomfortu;
- drętwienia i mrowienia;
- rosnących obrzęków i zmian skórnych;
- przypadkowych utrat równowagi i nadmiernego osłabienia mięśni;
- problemów z oddawaniem moczu i wypróżnianiem.
Wszystkie te symptomy mogą – ale wcale nie muszą – zwiastować większe choroby lub problemy w działaniu organizmu.
Ciało podczas stania potrafi boleć, bo bycie wyprostowanym to, wbrew pozorom, aktywność fizyczna, która męczy mięśnie i obciąża stawy oraz kręgosłup. Warto więc wzmocnić się zawczasu, aby nie odczuwać nadmiernego dyskomfortu.