Sportowcy nieustannie poszukują sprawdzonych sposobów na poprawę swojej wydajności podczas długich treningów i przed zbliżającymi się zawodami. Popularnym rozwiązaniem wśród wielu opcji żywieniowych są żele energetyczne. Pozwalają na szybkie uzupełnienie energii i składników odżywczych w trakcie dużego wysiłku. Czym dokładnie więc są te produkty i jak je stosować?
Czym są żele energetyczne?
Żele energetyczne to suplementy dla sportowców zaprojektowane z myślą o uzupełnianiu energii w trakcie wysiłku fizycznego. Ich głównym zadaniem jest dostarczenie łatwo przyswajalnych węglowodanów, czyli glukozy, fruktozy oraz maltodekstryny. Są to składniki, które stanowią główne źródło energii dla mięśni podczas intensywnego wysiłku. W swoim składzie zawierają także elektrolity, np. sód i potas. Pomagają one utrzymać równowagę wodno-elektrolitową. Producenci dodają także różnorodne dodatki, aby wyróżnić się na tle konkurencyjnych preparatów. Często jest to kofeina lub tauryna wspierająca układ nerwowy i wydolność organizmu.
Jak działają żele energetyczne?
Podczas wysiłku fizycznego organizm zaczyna wykorzystywać zapasy glikogenu w mięśniach. Te jednak są ograniczone – po 60 minutach intensywnego wysiłku fizycznego mogą się wyczerpać, prowadząc do spadku energii i pojawienia się zmęczenia. Odpowiednie preparaty częściowo temu zapobiegają. Zapewniają natychmiastowy zastrzyk energii, który umożliwia kontynuowanie wysiłku na tak samo wysokim poziomie. Żele energetyczne dla biegaczy i kolarzy dostarczają około 20-30 g węglowodanów na porcję, co zapewnia stały dopływ mocy przez około 30-45 minut. Dzięki temu są one idealne także dla osób uprawiających bardziej wymagające dyscypliny sportowe.
Na szczególną uwagę zasługują produkty, które w swoim składzie posiadają kofeinę. Powszechnie wiadomo, że wpływa ona głównie na lepszą koncentrację i sprawność działania. Jednak w praktyce jest ona znacznie cenniejsza dla sportowców. Dlatego żele energetyczne z kofeiną są szczególnie polecane w końcowych etapach wysiłku wytrzymałościowego, gdy organizm potrzebuje dodatkowego bodźca do utrzymania intensywności. Na rynku znajdziemy preparaty o różnej konsystencji i smakach – od owocowych, np. cytryna lub jabłko, po bardziej egzotyczne warianty, które nierzadko zawierają izotoniczne składniki wspierające nawodnienie.
Jak stosować żele energetyczne dla biegaczy i kolarzy?
Żele należy spożywać tylko i wyłącznie zgodnie z oficjalnymi zaleceniami producenta. Te informacje można znaleźć na każdym opakowaniu. Najczęściej sięga się po nie 30–45 minut w trakcie długotrwałego wysiłku fizycznego. Warto przy tym stosować żele razem z wodą, aby przyspieszyć ich wchłanianie i uniknąć obciążania układu pokarmowego. Ogromną zaletą stosowania preparatów w takiej formie jest brak konieczności przerywania ćwiczeń. Można tym samym płynnie kontynuować aktywność, co okazuje się niezwykle cenne w trakcie zawodów.
Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że stosowanie żeli jest najbardziej efektywne przed tym, gdy pojawia się zmęczenie. Oczywiście każdy sportowiec dysponuje inną tolerancją na wysiłek, więc znalezienie złotego środka może być na początku sporym wyzwaniem. Sama praktyka pokazuje, że spożycie tego preparatu przed spadkiem glikogenu w organizmie pozwala uniknąć gwałtownego obniżenia poziomu glukozy we krwi. Warto także wybierać te o różnych smakach. Zminimalizuje to znużenie jednorodną dietą. Oczywiście istotne jest także skrupulatne przetestowanie różnych żeli przed ważnymi zawodami. Wszystko dlatego, że niektóre składniki, np. izomaltuloza lub aminokwasy, mogą działać w odmienny sposób na różne osoby.
Zwykłe żele nie zawsze mogą być wystarczające podczas intensywnego wysiłku. W takim przypadku warto sięgnąć po produkty z dodatkiem minerałów. Najczęściej są to sód i potas. Te dwa składniki pomagają utrzymać równowagę elektrolitową i zapobiegają skurczom mięśni. Te bardziej specjalistyczne żele pomagają utrzymać ilość cukru we krwi na stabilnym poziomie. Nic także nie stoi na przeszkodzie, aby sięgać dodatkowo po batony energetyczne oraz napoje izotoniczne. One także dostarczają zastrzyk energii w trakcie biegania i jazdy na rowerze.
Zawsze należy pamiętać o odpowiedzialności. Zbyt częste sięganie po żele może w pewnym stopniu obciążać układ pokarmowy i prowadzić do dyskomfortu. Organizm potrzebuje czasu na regenerację. Tym samym zwiększanie ilości spożywanych suplementów nie zawsze jest w pełni korzystne. Warto czasem zrezygnować z dodatkowych źródeł energii i skupić się na regeneracji – dobrym odpoczynku, zbilansowanej diecie i nawodnieniu. Odpowiedni sen i regeneracja mięśni mogą być równie skuteczne w poprawie wyników. Umiar i zdroworozsądkowe podejście to absolutna podstawa sukcesu w każdej dyscyplinie sportowej!